Türkiye'nin enerji güvenliğini sağlamak ve olası krizlere karşı hazırlıklı olmak için stratejik adımlar atması, enerji arz güvenliği konusunda büyük önem taşıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası kapanmalar veya sevkiyat daralmaları, enerji ithalatçısı ülkelerde ciddi fiyat ve enflasyon baskısı yaratabilecek riskler arasında gösteriliyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık %20'sinin bu boğazdan geçtiği biliniyor. Brent petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artışın Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ülkelerde cari açık ve pompa fiyatları üzerinde doğrudan etkisi olduğu vurgulanıyor.
Kuzey Irak, Türkiye için stratejik enerji kaynağıdır. İş insanı İdris Zeyrek, Türkiye'nin enerji güvenliğini güçlendirmek için Irak kuzeyi ve Habur hattının kritik bir alternatif olabileceğini belirtti. Zeyrek, Irak kuzeyi'nin yalnızca ham petrol üretimiyle değil, aynı zamanda motorin ve benzin tedarik kapasitesiyle de Türkiye için önemli bir bölgesel kaynak olduğuna dikkat çekti. Coğrafi olarak Türkiye'ye en yakın petrol üretim ve ürün tedarik noktası Irak kuzeyi'dir. Bu durum, lojistik maliyetleri düşürürken kriz dönemlerinde hızlı erişim imkânı sunuyor.
Habur Sınır Kapısı, alternatif enerji koridoru olarak öne çıkıyor. Zeyrek, özellikle Şırnak'ın Silopi ilçesinde yer alan Habur Sınır Kapısı'nın mevcut lojistik altyapısı ve saha deneyimiyle kriz dönemlerinde Türkiye için stratejik bir enerji koridoru oluşturabileceğini belirtti. Daha önce TIPIC modeli kapsamında Irak kuzeyi üzerinden kontrollü ürün ticaretinin yapıldığını hatırlatan Zeyrek, bu sistemin devlet denetimi altında yeniden yapılandırılabileceğini ifade etti. Türkiye'de akaryakıt arz zincirinin rafineri üretimi ve lisanslı dağıtım yapısı üzerinden yürütüldüğünü hatırlatan Zeyrek, kriz dönemlerinde sistemin esnek planlama kapasitesine sahip olduğunu belirtti. Önerilen modelde, ithalat yalnızca EPDK lisanslı dağıtım şirketleri üzerinden yapılacak, ürünler resmi gümrük kapılarından giriş yapacak, ulusal marker sistemi ile denetim sağlanacak, kriz dönemine bağlı geçici ve kotaya dayalı bir mekanizma uygulanacak, fiyat dalgalanmaları mali düzenlemelerle dengelenecek.
Yorumlar